TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AKP Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında 2027 Yılı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kurum ve kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporlarının görüşmelerine başladı. Komisyonda Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın sunumunun ardından komisyon üyeleri söz alarak değerlendirmelerde bulundu.
YENİ Parti Kocaeli Milletvekili Nail Çiler, sanayinin merkezi olarak nitelendirdiği Kocaeli'de fabrikaların kapandığını, üretimin yurt dışına taşındığını ve KOBİ'lerin sorunlar yaşadığını ifade etti. Çiler, 2023 yılındaki 500 milyar dolarlık ihracat hedefinin aksine 2025 yılında 173 milyar dolarda kalındığını belirterek, kapanan fabrikaların sayısını ve krediye erişim zorluğunu bildiklerini dile getirdi.
İşsizlik rakamlarının arttığını ve vatandaşların geçim sıkıntısı yaşadığını kaydeden Çiler, kademeli emeklilik konusuna da değindi. Ayrıca fon kullanımıyla ilgili olarak, 'Türkiye'de bu fon bazı seçkinlerin işi oldu herhâlde, acaba fon vurgunun siyasi ayağı var mıdır, yok mudur?' sorusunu yönelterek, soruşturmanın hangi kurum ve isimlere ulaşacağını ve sorumluların hesap verip vermeyeceğini sordu.
Kocaeli Kartepe'de Yıldızlar Holding'e ait hatların kurulmasına ve bölgenin endüstri bölgesi ilan edilmesine tepki gösteren Çiler, bu durumun turizm açısından etkilerine dikkat çekti. Bakanlık bütçesinin sadece ayrılan kaynaklar üzerinden değil, bu kaynakların üretime ve teknolojiye sağladığı katkı üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini savunan Çiler, 'Sayın Bakan, önceden tırlar fabrikalara yük almaya gelirdi. Şimdi tırlar fabrikaları yurt dışına taşımak için geliyor.' dedi.
Sanayi bütçesi ve sanayisizleşme iddiaları
YENİ Parti Denizli Milletvekili Şeref Arpacı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinin geçen yıla göre yüzde 40,6 arttığını ancak merkezi bütçe içerisindeki payının yükselmediğini belirtti. Bakanlık bütçesinin 249 milyar lira olduğunu ifade eden Arpacı, merkezi harcamalar içindeki payın 0,91 seviyesinde kaldığını ve son 8-10 senedir 0,70 ile 0,90 arasında seyrettiğini söyledi.
Türkiye'nin Avrupa pazarına olan ihracatının önemine değinen Arpacı, Avrupa Birliği'nin kamu alımlarını ve desteklerini 'Made in Europe', nihai montaj ve düşük karbon şartına bağladığını belirtti. Arpacı, Türkiye'nin bu dönüşüme yeterli hazırlığı olmadığını savunarak, 'Türkiye'yi üç senede sanayisizleştirmeyi başardınız. Açık söyleyeyim, siz tarihin en başarısız sanayi bakanısınız.' ifadelerini kullandı.
Bakanlığın sorumlu olduğu 91 tedbirde Avrupa veya karbon kelimelerinin geçmediğini ve 2027 bütçesinde dönüşüme ayrılan payın bulunmadığını ileri süren Arpacı; otomotiv, elektrikli ekipman ve metal sektörlerinin AB ihracatının yüzde 50'sinden fazlasını oluşturmasına rağmen hazırlıksız olunduğunu iddia etti. Ayrıca, çelik sektöründeki kota sınırlamaları nedeniyle büyük bir kayıp yaşanabileceğini belirtti.
İmalat sanayisinin gayrisafi yurt içi hasıladaki payının 2022'de yüzde 22 iken 2025'te yüzde 15,5'e gerilediğini kaydeden Arpacı, istihdam verilerine de değindi. İmalat istihdamının 2025'te yüzde 3,2, 2026'nın ilk yedi ayında ise yüzde 2,7 azaldığını belirten Arpacı; hazır giyim, makine, deri ve dayanıklı tüketim malları gibi sektörlerde düşüş yaşandığını ifade etti.
Otomotiv üretiminin 2026'nın ilk dokuz ayında yüzde 17 azaldığını ve adet bazında ihracatın yüzde 27 gerilediğini söyleyen Arpacı, elektrikli araç ve batarya yatırımlarının Macaristan'a gittiğini savundu. 2 bin 400 fabrikanın satılık olduğunu ve mevcut fabrikaların gittiğini belirten Arpacı, 'İnsanlar dikiş makinesini, nakış makinesini, kesim makinesini satıp kahve makinesi almaya başladı. Türkiye birbirine kahve satarak mı zenginleşecek Sayın Bakanım?' diyerek sözlerini tamamladı.
