Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev arasında gerçekleşen görüşmenin ardından, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri derinleştirmek amacıyla 5 anlaşmaya imza atıldı. Bu anlaşmaların; ticaretin yapılması, gümrükte bilgi paylaşımı, sosyal güvenlik alanında iş birliği ve iş dünyasının kullanımına yönelik süreçleri kapsaması bekleniyor.
İmzalanan protokoller kapsamında pazar erişim olanaklarının genişletilmesi, ticaretin farklı alanlarda hızlandırılması ve iş dünyası için yeni kurumsal iş birliği yapılarının oluşturulması hedefleniyor. Ayrıca sosyal güvenlik alanındaki düzenlemelerin, iki ülkenin sosyal haklarının korunmasına yönelik iş birliğini güçlendirmesi öngörülüyor.
Ticaret hacminde kademeli artış hedefi
Geçtiğimiz yıl 3,1 milyar dolar olarak gerçekleşen ticaret hacminin, ilk aşamada 5 milyar dolara, orta vadede ise 10 milyar dolara çıkarılması amaçlanıyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye'nin Özbekistan'a ihracatı ocak-eylül döneminde 1 milyar 107,5 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde en fazla ihracat 309,4 milyon dolarla kimyevi ürünler ve imalatları sektöründe yapılırken; hazır giyim, konfeksiyon ve hububat sektörleri de artışla dikkat çekti.
Özbekistan'daki Türk yatırımları ve sektörler
Özbekistan'daki Türk yatırımlarının toplam büyüklüğü 8 milyar doları aşarken, Türkiye 2024 ve 2025 yıllarında ülkede en fazla yatırım yapan üçüncü ülke konumunda yer aldı. Ülkede 2 bin 200'den fazla Türk sermayeli şirket faaliyet gösteriyor. Ayrıca Türk müteahhitlerin toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 proje üstlendiği belirtiliyor.
İki ülke arasındaki iş birliğinin; enerji, sanayi, altyapı, teknoloji, lojistik, tarım ve tekstil gibi çeşitli sektörlerde yatırımların geliştirilmesi ve ortak kalkınmanın sağlanması yoluyla genişletilmesi hedefleniyor. İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konsey'in kurulmasıyla da ortak ticaret ve yatırım projelerinin değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Ekonomik ilişkilerin gelişimi ve Orta Koridor
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Özbekistan İş Konseyi Başkanı Özgür Onur Özgüven, ikili ticaretin 2016 yılında 1,3 milyar dolar düzeyinden 2025 yılında 3,1 milyar dolara yükseldiğini ifade etti. Özgüven, Türkiye'nin müteahhitlik, sanayi, tekstil, makine, gıda işleme ve hizmet sektörlerindeki deneyimi ile Özbekistan'ın genç nüfusu, doğal kaynakları ve Orta Asya'daki konumu sayesinde ortak üretim projeleri için güçlü bir yapı oluştuğunu belirtti.
Özbekistan'ın yabancı yatırımları çekmek amacıyla hayata geçirdiği reformların Türklere özel pazar ve ortaklık imkanları sunduğuna işaret eden Özgüven, Orta Koridor'un büyümesiyle birlikte yeni fırsatların ortaya çıktığını dile getirdi. Kasım ayının ilk haftasında Taşkent'te temasların planlandığı ve Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu Toplantısı ile bir iş forumunun gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü kaydedildi.
Türk Yatırım Fonu ve bölgesel potansiyel
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ülkelerinin önemli bir ekonomik potansiyele sahip olduğunu belirten Özgüven, ekonomik iş birliğini derinleştirmek ve ortak projeleri finanse etmek amacıyla Türk Yatırım Fonu'nun etkin bir şekilde kullanılması gerektiğini vurguladı. Fonun; enerji, altyapı, lojistik, sanayi üretimi, tarım ve turizm gibi alanlara yönlendirilmesinin beklendiği ifade edildi.
