Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında düzenlenen İSEDAK 42. Bakanlar Toplantısı Görüş Alışverişi Oturumu'na Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve üye ülkelerin bakanları katıldı. Oturumda konuşan Bakan Bolat, İSEDAK'ın ülkeler arasındaki ekonomik ve ticari iş birliğini geliştiren en önemli platformlardan biri olduğunu ifade etti.
İİT üyesi ülkelerde ihracatın artırılması için etkin ticaret finansmanı araçlarının geliştirilmesinin önemine değinen Bolat, finansmana erişimin sadece ihracatı desteklemekle kalmayıp, rekabet gücü ve pazar çeşitliliğini belirleyen temel faktörlerden biri olduğunu belirtti. Bakan Bolat, jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıkların riskleri artırdığı bir dönemde, dijitalleşme ve yeşil dönüşümün yeni fırsatlar sunduğunu kaydetti.
Türkiye'nin ihracat ve finansman verileri
Türkiye'nin mal ihracatının 2025 yılında yaklaşık yüzde 4,5 artarak 273,2 milyar dolara ulaştığını belirten Bolat, hedeflerinin ihracatı artırmanın yanı sıra katma değerli üretimi, pazar çeşitliliğini ve KOBİ'lerin uluslararası ticarete katılımını güçlendirmek olduğunu söyledi. Türkiye'nin resmi ihracat kredi kuruluşu olan Türk Eximbank'ın, kredi, sigorta ve garanti mekanizmalarının yanı sıra İslami finans ilkeleriyle uyumlu araçlarla ihracatçıları desteklediğini aktardı.
Türk Eximbank'ın 2025 yılında toplam kredi, sigorta ve garanti faaliyetlerinin 54,24 milyar dolara ulaştığını ifade eden Bolat, hizmet sunulan 18 bin 429 ihracatçı firmanın yüzde 83,4'ünün KOBİ'lerden oluştuğunu ve bu işletmelere 6,7 milyar dolar kredi desteği sağlandığını belirtti. Ayrıca, KOBİ'lerin teminat sorunlarını aşmak amacıyla Türk Eximbank ile İhracatı Geliştirme AŞ arasındaki iş birliği kapsamında, 2025 yılı sonu itibarıyla 5 bin 324 firmaya 95,9 milyar Türk lirası tutarında kredi sağlandığı kaydedildi.
İİT ülkeleriyle ticari iş birliği
İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerle ticaretin geliştirilmesine özel önem verdiklerini vurgulayan Bakan Bolat, “Nitekim, İİT ülkeleriyle ticaret hacmimiz 2025 yılında 119,1 milyar dolara ulaşmıştır.” ifadelerini kullandı. İhracatı geliştirme stratejisi kapsamında 21 odak ülkeye yönelik desteklerin yoğunlaştırıldığını belirten Bolat, ticaretin potansiyeline ulaşması için finansman imkanlarının geliştirilmesi ve engellerin azaltılması gerektiğini dile getirdi.
1 Temmuz 2022'de uygulanmaya başlanan İİT Tercihli Ticaret Sistemi'nin (TPS-OIC) ticari entegrasyon için önemli bir araç olduğunu söyleyen Bolat, sistemin etkin uygulanması ve kapsamının genişletilmesi için çalışmaların sürdüğünü belirtti. Finansman mekanizmalarının, ticaretin önündeki engellerin kaldırılmasıyla ortaya çıkacak fırsatları destekleyerek KOBİ'lerin yeni pazarlara açılmasına katkı sağlayacağına inandıklarını ifade etti.
Gelecek dönem stratejileri ve öneriler
Finansman alanındaki iş birliğini ileri taşımak için ülkelerin farklı ekonomik yapılara sahip olduğunun göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Bolat, tek tip çözümler yerine ihtiyaçlara uyarlanabilen mekanizmalar geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Özellikle KOBİ'lerin finansmana erişiminin kolaylaştırılmasının öncelikli olması gerektiğini vurgulayan Bakan, kredi garanti mekanizmaları ve bankalar arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesiyle teminat engellerinin azaltılabileceğini ifade etti.
İhracat finansman kuruluşları arasında risk paylaşımı ve bilgi paylaşımının artırılabileceğini belirten Bolat, finansman araçlarının ihracat işlemlerinin niteliğine uygun hale getirilmesi gerektiğini söyledi. KOBİ'lerin işletme sermayesi ihtiyacı ile büyük ölçekli projelerin ihtiyaçlarının farklı olduğunu hatırlatarak; kısa ve uzun vadeli krediler, alıcı kredileri ve katılım finansmanı gibi araçlardan etkin yararlanılması gerektiğini ekledi.
Son olarak dijitalleşme ve yeşil dönüşümün sunduğu fırsatların değerlendirilmesi gerektiğini belirten Bolat, finansman mekanizmalarının sürdürülebilirlik kriterleri ve veri odaklı dijital süreçlerle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ifade etti. İSEDAK'ın iş birliği zemininden daha etkin yararlanılabileceğini belirten Bolat, üye ülkelerin finansman kurumları arasında düzenli bir tecrübe paylaşımı mekanizması geliştirilmesini değerlendirebileceklerini önerdi.
