Türkiye'de sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenleme yürürlüğe girdi. 10 Ekim tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 1 Kasım itibarıyla uygulanmaya başlandı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, 15 yaşını doldurmayan çocukların sosyal medya hesabı açmasının önüne geçilmesini hedeflerken, 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar için de yeni kısıtlamalar getiriyor.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Yeni düzenleme, Türkiye'den erişim sağlanan yerli ve yabancı tüm sosyal medya platformlarını kapsıyor. Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocukların hesap açma taleplerini kabul etmeyecek. Bu sınırın uygulanabilmesi için platformların kullanıcı yaşlarını doğrulaması gerekecek. Yaş doğrulama işlemi, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak dijital bir belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Yönetmeliğin 7'nci maddesine göre, kullanıcıların talebiyle Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından oluşturulan yaş doğrulama belirteci, ilgili sosyal medya platformuna iletilecek. Platformlar bu belirteci kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu belirleyecek. Söz konusu belirteçte kullanıcının açık kimlik bilgileri veya doğum tarihi yerine, yalnızca 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisi yer alacak. Sosyal medya şirketleri bu verileri yaş doğrulaması dışında bir amaçla kullanamayacak.
Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar süre
Düzenleme sadece yeni hesapları değil, mevcut kullanıcıları da kapsıyor. Yönetmelik öncesinde oluşturulan ve yaş doğrulaması yapılmamış hesaplar için de kontrol süreci işletilecek. Sosyal medya platformlarının bu hesapların yaş doğrulama işlemlerini 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekecek. Yapılan incelemelerde kullanıcının 15 yaşından küçük olduğunun tespit edilmesi durumunda, ilgili hesap kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak.
Kullanıcılar, yaş doğrulama sonucuna veya hesaplarının kapatılmasına ücretsiz olarak itiraz edebilecek. İtiraz süreci sonuçlanana kadar hesaplardaki içerikler ve kişisel veriler silinmeyecek.
15-17 yaş grubuna kısıtlamalar
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar için de çeşitli sınırlamalar öngörülüyor. Bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya hesapları zorunlu olarak gizli tutulacak ve platformlar bu hesapları herkese açık hale getirme seçeneği sunamayacak. Bu kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan özel mesaj alabilecek; diğer kullanıcıların ise çocukların takipçi ve takip edilen listelerine erişimine izin verilmeyecek. Ayrıca 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların canlı yayın açması da yasaklanacak.
Çocukların kişisel verileri, profil oluşturma veya kişiselleştirilmiş ticari reklam gösterimi amacıyla işlenemeyecek.
Ebeveynlere denetim imkânı
Düzenleme kapsamında ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanımını kontrol edebilmesi için araçlar sunulacak. Ebeveynler, çocuklarının platformlarda geçirdiği süreyi takip edebilecek ve günlük kullanım sınırları belirleyebilecek. Ayrıca sosyal medya üzerinden yapılacak satın alma, kiralama ve ücretli abonelik işlemleri ebeveyn onayına bağlanabilecek. Aileler bu tür işlemler için harcama limiti de oluşturabilecek.
