Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bakanlığın ve bağlı kuruluşların 2027 yılı bütçesine ilişkin milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Türkiye'nin imalat sanayisi katma değerinin 2002 yılında 41 milyar dolardan 259 milyar dolara yükseldiğini belirten Kacır, Ocak 2020'den bu yana üretim seviyesinin yüzde 27,5 ile İtalya, Fransa ve Almanya'yı geride bıraktığını ifade etti.
Türkiye'nin yüksek ve orta-yüksek teknolojili üretim kapasitesini artırdığını kaydeden Kacır, 2002'den bu yana sanayi üretim endeksinin yüzde 233 yükselerek OECD ülkeleri arasında en fazla artışı gösteren ülke olduğunu belirtti. Toplam ihracatın 284 milyar dolara ulaştığını vurgulayan Bakan, orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracat payının yüzde 44,2 ile tarihi zirvesine çıktığını bildirdi.
Sanayicilere yönelik finansman destekleri
Sanayicilere yönelik finansman imkanlarına değinen Kacır, TCMB ile uygulanan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı'nın hacminin bu yıl 500 milyar liradan 750 milyar liraya çıkarıldığını anımsattı. Programa 36 kritik ham maddenin eklendiğini belirten Bakan, 1 milyar liranın üzerindeki yatırımlar için 2 yıl anapara ödemesiz ve 10 yıl vadeli, yıllık maliyeti yüzde 13 seviyesine kadar indirilen finansman imkanları sunulduğunu açıkladı.
İmalat Sanayisi Finansman Programı'nın da devreye alındığını duyuran Kacır, bu program kapsamında 150 milyar liralık kefaletle toplamda 250 milyar liralık krediye erişimin önünün açıldığını ve bu programın önümüzdeki yıl büyütülerek devam ettirileceğini belirtti.
Teknoloji ve KOBİ destekleri
Yapay zeka alanındaki gelişmelere dikkat çeken Bakan, 2022'de 66 olan patent başvuru sayısının 2026'da 607'ye yükseldiğini aktardı. TÜBİTAK'ın yapay zeka alanında 4 bin 229 projeye ve 7 bin 951 araştırmacıya 18 milyar lira destek sağladığını ifade etti.
KOBİ'lere yönelik desteklerin artarak devam ettiğini belirten Kacır, KOSGEB tarafından sağlanan finansman tutarının 2024'te 13,7 milyar lirayken, bu yıl 69,3 milyar liraya yükseltildiğini söyledi. Ayrıca son bir yılda 6 bin 339 işletmeye girişimcilik destekleri kapsamında 1 milyar 670 milyon lira sağlandığını bildirdi.
Kimya sektöründe stratejik yatırımlar
Kimya sektöründe ara malı bağımlılığını azaltmayı stratejik hedef olarak gördüklerini belirten Kacır, Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi'nde inşasına başlanan 1,7 milyar dolarlık polipropilen tesisinin yüzde 50'nin üzerinde gerçekleşme sağladığını aktardı. Tesis tamamlandığında 450 bin ton üretim kapasitesine ulaşarak dış dengeye yıllık 250 milyon dolardan fazla katkı sağlamasının beklendiği ifade edildi.
Proje Bazlı Teşvik Sistemi kapsamında 2,8 milyar dolarlık kimya yatırımlarının tamamlandığını söyleyen Bakan, gübre, petrokimya, polimer ve ileri kimyasal ürünlere ilişkin 11,4 milyar dolarlık yatırımı da desteklediklerini belirtti. Bu projelerin tam kapasiteye ulaştığında dış dengeye yıllık 6,1 milyar dolar katkı sağlayacağı öngörülüyor.
Togg'un üretim ve teslimat hedefleri
Togg projesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kacır, Togg'un 2023'te 19 bin 600, 2024'te 30 bin ve 2025'te 39 bin teslimat yaptığını, bu yıl ise 60 bine yakın teslimatla yılı tamamlamayı hedeflediklerini belirtti. Önümüzdeki yıl yeni bir model çıkaracaklarını ve 100 bin adetlik kapasiteye doğru ilerleyeceklerini ifade etti.
Togg'un kendi segmentinde bu yıl yüzde 31 payla en çok satan otomobil olduğunu kaydeden Bakan, markaya ÖTV iadesi dahil olmak üzere özel teşvikler sunulduğunu ancak Türkiye'deki diğer otomobil markalarının yatırımlarının da önemli olduğunu vurguladı. Tofaş, Hyundai, Ford, Oyak Renault ve Toyota gibi markaların Türkiye'deki yatırımlarının toplamda 200 milyar lirayı aşacağını belirtti.
Otomotiv ekosistemi ve küresel rekabet
Türkiye'nin bir otomotiv ülkesi olduğunu ve bir ekosistem inşa ettiklerini belirten Kacır, BYD ile yapılan yatırım anlaşmasının mevzuata uygun olduğunu ve yatırımın hayata geçmesini ümit ettiklerini dile getirdi. Çin'den yatırımları Türkiye'ye çekmek için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Avrupa Birliği'nin 'Made in EU' konusundaki yaklaşımlarına değinen Bakan, Türkiye'nin büyük bir üretim gücü olduğunu hatırlatarak, önceliklerinin yatırım ve üretim olduğunu vurguladı.
