Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayına ilişkin üretici ile market arasındaki fiyat farklarını ve tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri içeren raporu paylaştı. Verilere göre, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 999,2 ile limonda gerçekleşti. Üreticide kilogram fiyatı 3,90 TL olan limonun market satış fiyatı ise 42,87 TL olarak belirlendi.
Ürün bazlı fiyat farkları
Limonun ardından fiyat farkı en yüksek olan ürünler arasında yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile fındık yer aldı. Kuru incir üreticide 135 TL iken markette 585,41 TL'ye, havuç 12,50 TL'den 47,84 TL'ye, elma 21,66 TL'den 72,17 TL'ye yükseldi. Fındık ise üreticide kilogramı 350 TL iken markette bin 164,77 TL'den satıldı.
Market ve üretici fiyat hareketleri
Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı yaşanırken, 11 üründe düşüş görüldü. Markette fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 62,9 ile domates olurken; onu yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan izledi. Markette fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 16,5 ile limon oldu.
Üretici tarafında ise takip edilen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda düşüş kaydedilirken 4 üründe fiyat değişmedi. Üreticide fiyatı en çok artan ürün yüzde 76,1 ile domates olurken, fiyatı en çok gerileyen ürün yüzde 44,3 ile limon olarak kaydedildi.
Fiyat değişimlerinin nedenleri
TZOB, zeytinyağındaki düşüşü yeni hasat dönemiyle arz artışına, limondaki gerilemeyi erkenci çeşitlerin hasadının sürmesine, patatesteki düşüşü ise depolardaki fazla ürünün piyasaya sürülmesine bağladı. Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta görülen artışların ise tarla üretiminden sera üretimine geçiş süreciyle bağlantılı olduğu ve bu geçişin arzı sınırlayarak fiyatları yükselttiği belirtildi.
Tarımsal girdi maliyetleri
Çiftçinin girdi maliyetlerindeki artış ekim ayında da devam etti. Bir önceki aya göre gübre fiyatlarında artış yaşanırken; üre gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, kompoze gübre ise yüzde 2 oranında yükseldi. Süt yemi yüzde 6,6, besi yemi ise yüzde 6,5 zamlandı.
Mazot fiyatındaki aylık artış yüzde 3,5 olurken, yıllık artış yüzde 73,4'e ulaştı. Ayrıca elektrik fiyatlarının son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilaçlarının ise yüzde 27,7 oranında arttığı kaydedildi.
