Ekim ayında marketlerdeki fiyat hareketliliği incelendiğinde, toplam 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat azalışı gerçekleşti. Domates, yüzde 62.9 oranındaki artışla markette fiyatı en fazla yükselen ürün olarak kaydedildi. Domatesteki bu artışı sırasıyla yüzde 35.2 ile sivri biber, yüzde 34.1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27.9 ile yeşil soğan takip etti.
Fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 16.5 ile limon oldu. Limondaki gerilemeyi yüzde 8.9 ile maydanoz, yüzde 8.1 ile pirinç, yüzde 5.6 ile nohut ve yüzde 5.5 ile zeytinyağı izledi.
Üretici fiyatlarındaki durum
Üretici tarafında ise 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda düşüş yaşanırken 4 üründe fiyat değişimi gözlenmedi. Üreticide en yüksek fiyat düşüşü yüzde 44.3 ile limonda gerçekleşti. Limondaki düşüşü yüzde 7.2 ile zeytinyağı, yüzde 5.5 ile Antep fıstığı, yüzde 5.4 ile fındık ve yüzde 5 ile patates izledi.
Üretici fiyatlarında en yüksek artış yüzde 76.1 ile domateste görüldü. Domatesteki artışı yüzde 60.5 ile salatalık, yüzde 33.8 ile yeşil soğan, yüzde 33.7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32.7 ile sivri biber takip etti.
Fiyat dalgalanmalarında mevsimsellik etkisi
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) tarafından yapılan değerlendirmede, fiyatlardaki değişimlerde mevsimsel etkilerin rol oynadığına dikkat çekildi. Zeytin rekoltesinin yüksek olması ve mevcut stoklarla birlikte arzın artması sonucu zeytin üretici fiyatlarının geçen yılın altına düştüğü belirtildi. Limonda ise erkenci çeşitlerin hasadının sürmesi arzı artırarak fiyatları düşürdü.
Patateste hasat döneminin sonuna gelinmesi ve depo fazlası ürünlerin piyasaya sunulması üretici fiyatlarını aşağı çekerken; fındıkta fiyatların baskılanması ve Antep fıstığında hasat sonrası piyasaya arzın artması da üretici fiyatlarının düşmesine neden oldu.
Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabaktaki fiyat artışlarının sebebi olarak tarla üretiminin bitip seraya geçiş sürecinin yaşanması gösterildi. Yeşil fasulyede ise hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla arzdaki daralmanın üretici fiyatlarını artırdığı ifade edildi.
Girdi maliyetlerindeki artış
Ziraat Odaları aracılığıyla alınan verilere göre, ekim ayında girdi piyasalarında da yükseliş yaşandı. ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2.5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0.3 oranında artış gösterdi. Amonyum nitrat gübresinde ise bir değişim yaşanmadı.
Hayvancılık girdilerinde ise süt yemi bir ayda yüzde 6.6, besi yemi ise yüzde 6.5 oranında artış kaydetti.
