Adapazarı Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen Sapanca Gölü Eylem Planı Tanıtım Toplantısı'nda konuşan Bakan Yumaklı, dünyanın tatlı su kaynaklarının sadece yüzde 2,5'inin mevcut olduğunu ve bunun yalnızca yüzde 1'inin kullanılabildiğini ifade etti. Türkiye'de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerilediğine dikkat çeken Yumaklı, ülkenin artık su stresi altında olduğunu belirtti.
İklim değişikliğinin etkileriyle yağış rejimlerinde düzensizlik, kuraklık, sel ve taşkın gibi sorunların yaşandığını kaydeden Yumaklı, asıl meselenin suyun azalmasından ziyade, suyun nerede, ne kadar ve hangi saflıkta bulunabileceği olduğunu vurguladı. Suyu tüm sektörleri yönlendiren stratejik bir eksen olarak gördüklerini söyleyen Bakan, temiz su kaynaklarına erişimi bir beka meselesi olarak nitelendirdi ve bu doğrultuda 10 yıllık Ulusal Su Planı'nı uygulamaya aldıklarını bildirdi.
Su verimliliği ve tarımsal destekler
Su verimliliği seferberliğini 2023 yılından itibaren yürüttüklerini belirten Yumaklı, çalışmaları şehirler ve kurumlar için mavi, yeşil ve turkuaz olmak üzere üç kademeli su verimliliği belgesiyle ölçülebilir hale getirdiklerini açıkladı. Suyun yüzde 77'sinin tarımsal üretimde kullanıldığını hatırlatan Bakan, üretim planlamasının önemine değinerek, basınçlı sulama sistemlerinin kullanımı için yüzde 70 oranında devlet hibesi ve teşviki sağlandığını ifade etti.
Taşkın yönetimi konusunda 25 havzada planların tamamlanıp uygulamaya alındığını söyleyen Yumaklı, Sapanca Gölü'nü besleyen derelerde risk analizi yaptıklarını belirtti. Ayrıca, içme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçakların yüzde 25'e düşürülmesiyle yıllık 16 milyon metreküplük su tasarrufu sağlanmasının hedeflendiğini kaydetti.
Sapanca Gölü için eylem planı ve yatırımlar
Sapanca Gölü'nün hem içme hem de kullanma suyu için kritik bir öneme sahip olduğunu ve sit alanı statüsünde bulunduğunu belirten Yumaklı, gölün mevcut durumunun kötüleşmesi halinde Kocaeli ve Sakarya'nın susabileceği, sanayi bölgesinin de ekonomik katkı sunamayacağı uyarısında bulundu. Bölgedeki sıcaklık artışının 4 derece, yıllık yağışların ise yüzde 5 azalacağının öngörüldüğünü aktardı.
2025 yılında Sapanca Gölü'nde iklimsel etkiler ve kullanımlarla birlikte yaklaşık 72 milyon metreküplük bir su azalımı yaşandığını ifade eden Yumaklı, bu azalmanın yüzde 22'sinin buharlaşmadan kaynaklandığını söyledi. Hazırlanan eylem planı kapsamında, 5 yıl içinde bu hususları hayata geçirmek için yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım planlandığını belirtti.
Havzaya yılda yaklaşık 114 milyon metreküplük su kazandırmayı planladıklarını söyleyen Bakan, Kocaeli İhsaniye Barajı'nda isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlanarak içme suyu verilmeye başlandığını, Ballıkaya Barajı'nın ise 2027'de su tutmaya başlayacağını duyurdu. Ayrıca Avcıdere Barajı Sulaması ve İçme Suyu Projesi'nin gelecek dönemde yatırım programına alınacağını ifade etti.
Gölün su miktarının ve kalitesinin yapay zeka destekli modellerle takip edileceğini belirten Yumaklı, elde edilen verilerin anlık olarak Akıllı Su Yönetimi Sistemi'ne aktarılacağını ve bir Bilim Kurulu aracılığıyla durumun izlenmeye devam edileceğini söyledi. Bakan, artık uygulama devrinin geldiğini vurgulayarak, Sapanca Gölü'nün gelecek nesillere korunarak aktarılması gerektiğini dile getirdi.
